• Document: Modelowanie procesu produkcji banków i badanie ich efektywności kosztowej 1
  • Size: 172.54 KB
  • Uploaded: 2019-05-17 14:09:12
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

Maszynopis artykułu Marzec J., 1998, Modelowanie procesu produkcji banków i badanie ich efektywności kosztowej, „Ekonometria czasu transformacji” (red. A. S. Barczak), Wydawnictwo Uczelniane Akademii Ekonomicznej w Katowicach, s. 87-98. Jerzy Marzec (Katedra Ekonometrii Akademii Ekonomicznej w Krakowie) Modelowanie procesu produkcji banków i badanie ich efektywności kosztowej1 1. Podstawy pomiaru efektywności kosztowej. Mikroekonomiczny model przedsiębiorstwa opiera się na założeniu, że firma działając przy pewnych ograniczeniach nałożonych przez jej konkurentów, rynek konsumentów oraz przyrodę i dostępne technologie realizuje swój cel - maksymalizację zysku. Dążąc do realizacji tego przesłania zarząd przedsiębiorstwa, mając świadomość istnienia tych ograniczeń ze strony przyrody i technologii (dotyczących sposobów wytwarzania produkcji z nakładów dostępnych czynników produkcji), decyduje m.in. o rozmiarze (skali) produkcji i jej strukturze. W teorii mikroekonomii te ograniczenia opisuje się poprzez mikroekonomiczną funkcję produkcji, f(x1,…,xH), zwaną często graniczną funkcją produkcji (ang. frontier production function), wyrażającą maksymalną produkcję Q możliwą do uzyskania z danych wielkości nakładów czynników x1,…,xH. Dla uproszczenia dalsze rozważania dotyczą przypadku, że firma wytwarza jeden produkt bądź istnieje możliwość wyrażenia produkcji w postaci agregatu mierzonego w jednostkach pieniężnych. Natomiast problem wyboru przez firmę wielkości nakładów czynników ekonomicznie niezbędnych do uzyskania produkcji Q (czyli wyboru metod wytwarzania) gwarantujących minimalny koszt oraz wielkości produkcji maksymalizującej zysk po najniższym koszcie (wyboru planów produkcji) ujęte są za pomocą modelu minimalizacji kosztu i maksymalizacji zysku. Mikroekonomiczna (tzw. graniczna) funkcja kosztów, otrzymana jako rozwiązanie problemu minimalizacji kosztów, ma szerokie zastosowanie w analizie empirycznej kosztów firmy. Jednym z obszarów jej wykorzystania jest analiza efektywności kosztowej firmy, a w szczególności instytucji finansowych (w tym banków komercyjnych). Analiza efektywności 1 Praca wykonana w ramach projektu badawczego nr 1-H02B-015-11, finansowanego przez Komitet Badań Naukowych. Autor pragnie wyrazić wdzięczność Profesorowi Jackowi Osiewalskiemu za uwagi i dyskusje. 1 Maszynopis artykułu Marzec J., 1998, Modelowanie procesu produkcji banków i badanie ich efektywności kosztowej, „Ekonometria czasu transformacji” (red. A. S. Barczak), Wydawnictwo Uczelniane Akademii Ekonomicznej w Katowicach, s. 87-98. kosztowej umożliwia zbadanie, czy przy danych cenach czynników produkcji (ewentualnie także nakładach czynników stałych) firma ponosi minimalny koszt całkowity wytworzenia określonego poziomu produkcji. Jeżeli przedsiębiorstwo ponosi koszt większy niż wynika on z mikroekonomicznej (granicznej) funkcji kosztu, to spowodowane jest to nieefektywnością kosztową - alokacyjną lub techniczną (zob. Marzec i Osiewalski [1997]). Nieefektywność techniczna ma miejsce, gdy występują odchylenia in minus obserwowanego poziomu produkcji od mikroekonomicznej funkcji produkcji. Nieefektywność alokacyjna polega na tym, że struktura nakładów czynników produkcji nie odpowiada relacji ich cen rynkowych. Empiryczne badania efektywności prowadzi się w oparciu o modele ekonometryczne, bądź o modele deterministyczne wykorzystujące techniki programowania matematycznego2 (zob. Berg, Forsund, Hjalmarsson i Souminen [1993], Ferrier i Lovell [1990], Grabowski, Ragan i Rezvanian [1993], Hassan, Grabowski, Pasurka i Ragan [1990], Rangan, Grabowski, Aly i Pasurka [1988], Sherman i Gold [1985]). Bez względu na postać modelu wymaga się, aby wykorzystywane dane statystyczne dotyczyły firm należących do jednej branży, a więc dysponujących lub mających swobodny dostęp do tej samej technologii przy założeniu, że firmy mogą nabywać czynniki produkcji po egzogenicznie danych cenach. Według metodologii ekonometrycznej, problem efektywności (technicznej lub kosztowej) formułuje się zwykle za pomocą modelu jednorównaniowego składającego się z odpowiednio wyspecyfikowanej mikroekonomicznej funkcji produkcji lub kosztów (dla logarytmów tych zmiennych) oraz dwóch składników losowych, z których jeden (symetryczny względem zera) odzwierciedla efekt czynników przypadkowych i błędów pomiaru, zaś drugi (asymetryczny i stałego znaku) modeluje potencjalną nieefektywność. W literaturze określa się je jako tzw. stochastyczne modele graniczne (ang. stochastic frontier models) i zostały one zaproponowane przez Aignera, Lovella i Schmidta [1977] oraz Meeusena i van den Broecka [1977]. Dalszego rozwoju tej metodologii, prezentowanej głównie na łamach Journal of Econometrics, dokonali m. in. Stevenson [

Recently converted files (publicly available):