• Document: Osobowościowe kompetencje nauczyciela
  • Size: 229.69 KB
  • Uploaded: 2018-12-08 17:47:15
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

dr Sabina Lucyna Zalewska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Osobowościowe kompetencje nauczyciela „Uczniowie są takimi , jaka jest osobowość nauczyciela, i takie są również rezultaty jego wychowania i nauczania” Jozef Stefanovic Próby opisywania kompetencji nauczyciela podejmowano w zasadzie od początku istnienia tej profesji. W zależności od dominującej filozofii edukacji wysuwano na plan pierwszy różnorodne, niezbędne cechy. Zgadzano się jednak, iż w opisie kompetencji nie można pominąć cech osobowości, gdyż to one stanowią „jądro” bycia nauczycielem.1 Problematyka osobowości nauczyciela znalazła miejsce w bardzo bogatej literaturze pedagogicznej i psychologicznej. Jest to związane z tym, że zawód nauczyciela jest tym specyficznym zawodem, w którym najpełniej znajduje wyraz osobowość człowieka. Profesja ta wiąże się z coraz większymi wymaganiami jakie są stawiane przez uczniów, rodziców oraz dyrekcję. W rozważaniach nad zawodem nauczycielskim daje się zauważyć fakt, że coraz częściej stosowaną kategorią są „kompetencje”. Zdają, się one wypierać tradycyjnie odnoszone do nauczyciela takie pojęcia jak: osobowość, wzór osobowy, ideał, rola, sylwetka zawodowa i inne. Jednym z dylematów wychowania w Polsce lat dziewięćdziesiątych był wybór: czy kłaść nacisk na kompetencje, czy na osobowość pedagoga? Został rozstrzygnięty na korzyść tych pierwszych. Kompetencje są łatwiej mierzalne, a zbyt wyrazista osobowość mogłaby - zdaniem wielu pedagogów - zdominować wychowanka, ograniczyć jego wolność, zniewolić go do określonych wyborów.2 Pojawiłoby się pytanie, o jaką osobowość chodzi? Czy można uznać, że jakaś jest lepsza lub gorsza w tym zawodzie niż inna? Czy można zatem mówić o kompetencjach osobowościowych nauczyciela? Opinie na temat kompetencji nauczycieli są zróżnicowane. Niekiedy na plan pierwszy wysuwane jest dobre przygotowanie zawodowe, wysokie kwalifikacje, szeroki zakres sprawności w wykorzystaniu wiedzy i umiejętności, innym razem mówi się i pisze o powołaniu do służby, miłości wobec uczniów, pedagogicznym talencie, czy „duszy nauczycielskiej”3. Moim zdaniem, skoro zastępujemy takie określenia jak: osobowość nauczyciela, wzór osobowy, ideał słowem kompetencje, to bezspornie 1 E. Żmijewska, Europejski nauczyciel – fikcja czy rzeczywistość?, (w:) Tożsamość – reminiscencje, E. Luty- Gaweł, J. Kojkoła (red.), Gdańsk 2008, s. 451. 2 K. Olbrycht, Dylematy współczesnego wychowania w świetle refleksji personalistycznej, (w:) Wychowanie na rozdrożu. Personalistyczna filozofia wychowania, F. Adamskiego (red.), Kraków 1999, s. 34-41; por także: A. Smołalski, Nauczyciele w perspektywie nadchodzących reform, Dyrektor Szkoły 1999, nr 4, s. 6-9. 3 E. Perzycka, Kompetencje edukacyjne nauczycieli – stan i perspektywa badań, Szczecin 2004, s. 148. 1 musimy mówić o kompetencjach nauczyciela w sferze osobowościowej. Zawsze istotny buł w sylwetce zawodowej (niezależnie od zawodu) obraz idealny, aby wiedzieć czego od siebie wymagać i w którą stronę dążyć. IDEAŁ NAUCZYCIELA Mówiąc o osobowości nauczyciela – kierujemy swą uwagę na nauczyciela „prawdziwego”, to jest na pewien ideał nauczyciela. Jest nim człowiek (wg. Wincentego Okonia)4 wysoko zaawansowany w: • poznaniu stosunków panujących w świecie społecznym, • rozumieniu i wartościowaniu stosunków panujących w świecie społecznym, • zmianach w procesach wychowania i nauczania, • twórczym kształtowaniu procesów nauczania i wychowania. Cechy osobowościowe nauczyciela można rozważać z punktu widzenia:5 • Postawy psychologicznej – odnoszącej się do wartości osobistej nauczyciela i stosunku do własnej osoby; • Postawy pedagogicznej – stosunku nauczyciela do ucznia; • Postawy społecznej- stosunku nauczyciela do społeczeństwa. IDEAŁ NAUCZYCIELA A RZECZYWISTOŚĆ SZKOLNA Jak pisze Mieczysław Rusiecki, w epoce przełomu i radykalnych przemian w pedagogice wszystkie oczy zwrócone są w kierunku osoby nauczyciela:6 • Władze oświatowe podpowiadają mu nowe aspekty formacji, stawiają coraz większe wymogi zarówno programowe jak i dydaktyczne. • Władze administracyjne pilnie śledzą rozwój jego postaw i kompetencji. • Rodzice inspirowani „echem” przynoszonym ze szkoły przez ich dzieci darzą go szczerą wdzięcznością lub przeżywają niepokój o wiedzę i walory edukacyjne swoich „pociech”. • Dzieci bezwiednie ulegają swoistemu urokow

Recently converted files (publicly available):