• Document: Socjologia sportu. Homo transgressivus, czyli o sportach ekstremalnych. Tomasz Sahaj
  • Size: 93.87 KB
  • Uploaded: 2019-02-13 21:47:18
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

65 portu gia s cjolo So Uczestnictwo w sportach ekstremalnych wi¹¿e siê z pokonywaniem skrajnych trudnoœci zewnêtrznych, ograniczeñ psychicznych i zwi¹zanych z tym silnych emocji. Tomasz Sahaj Homo transgressivus, czyli o sportach ekstremalnych Artyku³ przybli¿a interesuj¹ce zjawisko sportów ekstremalnych – dyscyplin, w któ- rych uprawiaj¹cy nara¿eni s¹ na podwy¿szone – bardziej ni¿ w sportach „typowych” – ryzyko urazu, naruszenia b¹dŸ nawet utraty zdrowia i ¿ycia. Celem ekstremalnej aktywnoœci ma byæ czerpanie nadzwyczajnych wra¿eñ, emocji i przyjemnoœci, a tak¿e kszta³towanie umiejêtnoœci, nierzadko doprowadzonymi do perfekcji. S£OWA KLUCZOWE: sport – sport wyczynowy – sporty ekstremalne. d¹¿enie do przekraczania granic mo¿liwo- 1. œci i ograniczeñ; zarówno fizycznych, jak Ikar – protoplasta wspó³czesnych spor- i umys³owych. T¹ niezwyk³¹, ale jak¿e re- towców ekstremalnych – swoj¹ postaw¹ gularnie i uporczywie przejawiaj¹c¹ siê wyra¿a³ jedno z najbardziej charakte- d¹¿noœæ ludzk¹, wybitny polski psycholog rystycznych dla cz³owieka d¹¿eñ, bêd¹- – Józef Kozielecki – zawar³ w koncepcji cych jednoczeœnie osi¹ napêdow¹ sportu: homo transgressivus. „Sport Wyczynowy” 2005, nr 11-12/491-492 66 Tomasz Sahaj Cz³owiek permanentnie przekracza dziewicze, tereny przyrodnicze, b¹dŸ zdo- na³o¿one na niego ograniczenia, tak¿e bywaj¹ je w sposób alternatywny dla wyznaczone przez naturalne prawa przy- dotychczasowych sposobów. Nie zawsze rody: si³ê grawitacji, ciœnienie atmosfe- z dobrym – z ekologicznego punktu wi- ryczne, opór powietrza i wody, ból, zmê- dzenia – skutkiem. Tak siê ma rzecz z raj- czenie, strach, chorobê i niepe³nospraw- dami typu off road lub enduro dla kierow- noœæ. Taka jest jego natura. W przypad- ców samochodów terenowych, motocykli ku sportu ekstremalnego ³aciñska formu- crossowych, quadów oraz coraz bardziej ³a citius, altius, fortius nabiera zupe³nie wyrafinowanych rowerów górskich. Ich nowego wymiaru. w³aœciciele wybieraj¹ miejsca dziewicze, Dla Rados³awa Muszkiety i Ma³go- trudno dostêpne innymi sposobami trans- rzaty Gembiak „Sporty ekstremalne to portu, czêsto chronione, jak parki przyro- dyscypliny sportowe, których uprawianie dy i rezerwaty, na szlakach turystycznych, wymaga ponadprzeciêtnych umiejêtnoœci, jak te¿ – przewa¿nie – poza nimi. odwagi i dzia³ania w warunkach du¿ego Cytowani powy¿ej autorzy podaj¹, ja- ryzyka, czêsto zagro¿enia ¿ycia. Uczest- kie dyscypliny sportu zaliczyæ mo¿na do nictwo w nich wi¹¿e siê z pokonywaniem sportów ekstremalnych. Wœród l¹do- skrajnych trudnoœci zewnêtrznych, ogra- wych wymieniaj¹: BMX, kolarstwo niczeñ psychicznych i zwi¹zanych z tym górskie, motocross, mountainboar- emocji. Uprawianie dyscyplin ekstremal- ding, rajdy przygodowe, skateboar- nych zasadza siê na chêci pokonywania ding, snowboarding, snowshoening, trudnoœci, doznawania nowych, moc- speed biking, speed skiing, street luge, nych wra¿eñ, dawania z siebie wszystkie- wspinaczkê. Dalej pisz¹: „W sk³ad wod- go i prze¿ycia czegoœ niezwyk³ego”.1 nych dyscyplin ekstremalnych wchodz¹: Uprawianie sportów ekstremalnych krzes³o wodne (air chair), jazda wodna wi¹¿e siê wiêc z: boso, niebezpieczne rzeki, nurkowanie 1) znacznie podwy¿szonym stopniem z akwalungiem, nurkowanie z rurk¹, ryzyka utraty zdrowia, a czasem p³ywanie d³ugodystansowe, regaty whit- nawet i ¿ycia; bread, regaty BOC, regaty vendee glo- 2) nadzwyczajnymi emocjami; be, skutery wodne, surfing trifoiling, 3) nastawieniem przede wszystkim na windsurfing, wolne nurkowanie, ¿eglo- samego zawodnika; jego doznania, wanie szybkie i wyœcigi ³odzi motoro- wra¿enia, stany psychiczne; wych. Powietrzne dyscypliny ekstremal- 4) posiadaniem ponadprzeciêtnych ne to: baloniarstwo, B.A.S.E. jumping, umiejêtnoœci. lotniarstwo, paralotniarstwo, skoki Do tego zbioru doda³bym jeszcze to, spadochronowe, skoki na gumie, skoki ¿e eksploruj¹ one nowe, czêsto zupe³nie i loty narciarskie, sky surfing, szybow- nictwo, spacery na linie”. 2 Jak widaæ, 1Muszkieta R., Gembiak

Recently converted files (publicly available):